Maktek · Blog ·
Donma koruması var — ama yalnızca bir şartla
Koruma cihaz elektrikli ve gazlı hâldeyken çalışıyor. Fişi çekilmiş kombi korumasız.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: Donma koruması yalnız bir şartla çalışır: cihazın elektriği açık olmalı. Fişi çekilmiş bir kombi hiçbir koruma sağlamaz.
Modern kombilerde bir donma koruması bulunuyor ve bu, kullanıcılar için haklı bir güven kaynağı. Ama korumanın bir şartı var ve bu şart genellikle bilinmiyor: koruma yalnızca cihaz elektrikli ve gazlı hâldeyken çalışıyor.
Pratikteki karşılığı doğrudan risk. Kışın kapatılan bir evde kombinin fişi çekildiğinde ya da gazı kapatıldığında koruma devre dışı kalıyor. Cihaz "kapalı" olduğu için güvende sanılıyor; oysa tam tersi bir durum ortaya çıkıyor.
Sebebi şu: cihaz kapalıyken içindeki su hâlâ orada duruyor. Donma riski cihazın çalışıp çalışmamasından bağımsız; belirleyici olan dış sıcaklık. Yani "kapattım, bir şey olmaz" düşüncesi tam olarak riskin doğduğu yer.
Donan suyun sonucu geri dönüşsüz olabiliyor. Su donarken genleşiyor ve bu genleşme eşanjör ile boru bağlantılarında kalıcı hasar bırakabiliyor. Sezon açılışında karşılaştığımız en pahalı tablolardan biri bu — ve tamamen önlenebilir bir durum.
Bu yüzden randevuda iki şey soruyoruz: cihaz ne kadar süredir kapalı ve bu süre boyunca fişi takılı mıydı? Uzun süre kapalı kalacak adreslerde ne yapılması gerektiğini önceden konuşuyor, seçenekleri ve gerekçelerini yazılı bırakıyoruz.
Koruma nasıl çalışıyor?
Cihaz su sıcaklığını sürekli izliyor ve belirlenen eşiğin altına düştüğünde pompayı ve gerekiyorsa brülörü kısa süre çalıştırıyor.
Bu, tesisattaki suyun donmasını engelliyor. Harcanan enerji çok az çünkü amaç ısıtmak değil, suyu hareket ettirip sıcaklığı eşiğin üstünde tutmak.
Ne zaman devre dışı kalıyor?
Elektrik kesilmişse, sigorta atmışsa ya da kullanıcı uzun tatil öncesi fişi çekmişse koruma çalışmıyor. Gaz vanası kapalıysa da brülör devreye giremiyor.
Bu üç durum en sık yaşanan tablo. Uzun süre boş kalacak bir evde cihazı kapatmak yerine açık bırakmak, donma hasarının bedeliyle kıyaslandığında çok daha ucuz.
Koruma çalıştı ama radyatörler dondu
Az bilinen bir ayrıntı: cihaz içindeki koruma cihazı korur, tesisatı değil. Korumanın ısıttığı bölge kombinin kendi gövdesidir; dış duvardan geçen bir tesisat hattı ya da kuzey cephedeki bir radyatör, cihaz korunurken donabilir.
Bu yüzden uzun kış tatillerinde iki seçenek konuşulur: sistemi düşük sıcaklıkta çalışır bırakmak ya da riskli hatları ayrıca yalıtmak. Hangisinin uygun olduğu evin yapısına bağlıdır — dış duvardan geçen hat varsa fişi takılı bırakmak tek başına yetmez.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Tatilde kombiyi kapatayım mı?
Kapatmayın. Donma koruması yalnız elektrik açıkken çalışıyor.
Koruma çok enerji harcar mı?
Harcamıyor; amaç ısıtmak değil suyu eşiğin üstünde tutmak.
Gaz vanası kapalıysa?
Brülör devreye giremiyor; koruma eksik kalıyor.
Dış duvardan hat geçtiğini nereden bilirim?
Radyatörün beslendiği boruyu izleyin: boru dış duvara paralel ilerliyor ya da balkon-çıkma altından geçiyorsa risklidir. Emin olamıyorsanız bakım ziyaretinde sorun — hat güzergâhına bakıp riskli bölümleri işaretliyoruz ve gerekiyorsa yalıtım öneriyoruz.
Maktek cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.